Blog “De Psychologie van Communicatie”

Intentie ≠ effect

Alhoewel tragisch, is het recente aftreden van ex-minister Halbe Zjilstra van Buitenlandse Zaken een prachtig voorbeeld van dit mechanisme.

Zijn intentie was om ons te waarschuwen voor het ‘rode gevaar’ uit Rusland, die volgens hem een groot Rusland nastreven.

Het effect was dat hij uiteindelijk zelf aftrad op dinsdag 13 februari 2018. En daarnaast als andere effecten dat de Russen zich bedondert voelen, waardoor de broze relatie met hen nog verder onder druk komt te staan. Hiermee heeft de coalitie van VVD, CU, CDA en D’66 een flinke kras opgelopen. Om nog maar niet te spreken over het leiderschap van premier Rutte die opnieuw een inschattingsfout maakte bij een bedreigde minister zoals eerder bij Opstelten, van de Steur, Hennis en Teeven.

Hoe kan dat?

Intentie is iets wat jezelf wilt. Iets wat jij nastreeft, en waarvan je anderen wilt overtuigen, hen wilt meekrijgen of hen iets wilt laten doen waarvan jij vindt dat dat belangrijk is. Kortom, bij intentie vormen jouw eigen opvattingen en gedachten het centrale vertrekpunt.

Een klassieke fout die daarbij gemaakt wordt, is dat je jouw eigen gedachten zo centraal stelt, dat je je nauwelijks kunt voorstellen dat anderen er anders in staan/naar kijken. Het gevolg is een soort van blinde tunnelvisie. Dit interne geloof stimuleert om door te gaan. Je wordt aangemoedigd door jouw eigen gedachten. Waarschijnlijk zie je om jou heen ook allerlei bewijs dat je op de goede weg zit, waardoor alternatieve geluiden genegeerd worden.

Wat dan ontbreekt is het perspectief van anderen. Hoe kijken die er naar?

En dat zag je ook bij deze minister. Toen hij inzag dat anderen zijn verhaal niet zo geweldig vonden, was hij zelf ook enigszins verbaasd dat hij dit gedaan had. Hoe had dit kunnen gebeuren? Hij wist het zelf ook niet –althans dat suggereerde hij-, maar wij denken dat hij vergat dat anderen het effect van zijn handelen/opstelling in hun leefwereld bepalen. Negeren daarvan kan je opbreken en duur komen te staan.

Niks mis met intenties, maar voor gewenste effecten moet je uit een ander vaatje tappen dan enkel en alleen uit jouw eigen tunnel.